Lessen ontwikkelen op verzoek, hoe doe je dat?

Lessen ontwikkelen op verzoek, hoe doe je dat?
Van de Heilig Hartschool in Lemelerveld kreeg ik de opdracht om voor iedere groep een les creatief schrijven te ontwikkelen. De lessen maken deel uit van een project cultuureducatie met thema’s uit de wereldoriëntatie. Voor Laat maar Lezen betekent dit dat alle lessen draaien om literatuureducatie.Concreet houdt dat in, dat er steeds teksten van kinderboeken (literatuureducatie) in de introductiefase gebruikt worden en dat er aandacht is voor het ontwikkelen van literaire competenties. Een medewerker van de bibliotheek stelde geschikte titels voor van boeken die ook geleverd kunnen worden aan de school. Zo kan ik bij het onderdeel ‘Voorbereiding’ titels noemen voor de boekentafel die perfect aansluiten bij de les.

De school leverde per groep vooral doelen aan, zodat de lessen bij verschillende thema’s gebruikt kunnen worden. De lessen sluiten, zo nodig, aan bij de methode Taalactief (nieuw) en de geschiedenismethode ‘Speurtocht’.

Ik geef een voorbeeld van onze samenwerking en werkwijze bij een les voor groep 6. Uitgangspunt was de methode Speurtocht, hoofdstuk 1, dat o.a. over de VOC gaat. Verzoek van de school was om aandacht te besteden aan het taaldoel ‘tegenstellingen’ en aan het literaire doel ‘doen alsof jij een figuur bent in die tijd en vertellen wat je meemaakt’. Maar ook: Wat is waar? Wat is iets mooier maken/romantiseren? Misschien ook wel in combinatie met blogs en vlogs.

Kinderen in groep 6 bleken, na een kort onderzoek van de juf, nauwelijks blogs te lezen. Wel keken sommige kinderen naar vlogs. Het onderwerp ‘tegenstellingen’ kon ik goed plaatsen bij het thema waar-niet waar en feit of fictie. Dat past ook goed bij een geschiedenisles, waarin kinderen zich bewust worden van het gebruik van bronnen. Even zat ik met mijn handen in het haar. Welk genre, welke tekstsoort past hierbij? Hoe maak ik hier een betekenisvolle les creatief schrijven van voor kinderen van groep 6?

Lessen ontwikkelen op verzoek, hoe doe je dat?
Na een uitgebreid bezoek aan het Scheepvaartmuseum, werd ik geïnspireerd door de oude logboeken die ik daar vond. Prachtige boeken die verslag doen van de zeereis en die een bron zijn voor onze geschiedenis. Bloggen in de Gouden Eeuw! Ik wist ineens waar deze les over zou gaan. Verplaats je in een historische figuur, bijvoorbeeld Bontekoe, en schrijf in je logboek wat je meemaakt op een dag in een bepaald jaar op een bepaalde plek. Voor informatie over de reizen die VOC-schepen maakten kunnen de kinderen terecht op de fantastische VOC-site. Is alles waar wat je schrijft? Gebruik je alleen feiten of maak je ook wel eens iets mooier? Visueel maken van het verhaal kan ook: schetsen. In plaats van vlogs, maakten de oude ‘loggers’ tekeningen om te illustreren wat ze zagen op hun reis. Zie voor meer informatie de les ‘Bloggen in de Gouden Eeuw’.

Tenslotte licht ik alle lessen op een studiemorgen voor alle leerkrachten toe voordat ze worden uitgevoerd. Ik ben hartstikke benieuwd naar hun ervaringen en die van de kinderen. Want dat is ook een aantrekkelijk onderdeel van deze opdracht voor Laat maar lezen: de lessen worden meteen uitgevoerd en we krijgen feedback!

Annelies Karelse 

Terug naar boven
© 2017 Stichting Beeldend Onderwijs

Van werken van beeldend kunstenaars aangesloten bij een CISAC-organisatie is het auteursrecht geregeld met Pictoright te Amsterdam. © c/o Pictoright Amsterdam 2012