Winter

Alles omtrent de winterse beleving zoals de kou, plezier, sneeuw- en ijspret, gezelligheid, wintersport

Groep 1 - 2

Titel en lesactiviteit Dimensie Beeldaspect Vakgebied
Bomen over bomen 1 van 3

Maak een potlood of oliepasteltekening van een echte boom naar waarneming. Let goed op de vorm van de stam en takken.

vorm (vormspecifieke eigenschappen van bomen) Natuur en techniek
Bomen over bomen 2 van 3 (diverse kunstenaars)

Kijk naar bomen zoals kunstenaars die hebben getekend en geschilderd. Zie je dat ze een boom heel verschillend kunnen weergeven?

vorm, kleur, compositie Natuur en techniek
Bomen over bomen 3 van 3

Schilder of stempel met aardappels een boom. Laat daarbij zien hoe de boom zich voelt door kleuren en vormen te overdrijven.

vorm (overdrijving van vormspecifiek eigenschap van bomen) kleur (kleurmenging en expressieve kleuren) Natuur en techniek
Dooi (Manon de Roode)

Kijk eens goed naar twee afbeeldingen van Manon de Roode. Benoem de onderdelen van de sneeuwman en het landschap. Zie je ook dat het ‘dooit’?

vorm (houding, expressie), kleur Nederlands
Een plekje voor de ster

Maak met satéstokjes, viltstiftdopjes en elektrapijp allerlei gaatjes in een pannenkoek van klei. Wikkel de kleiplak om een ronde of hoekige vorm tot een lampje.

Ruimte: ruimte omvattend, Compositie: decoratie Mens en samenleving, Natuur en techniek
Eenzame kerstboom

Teken met potlood een feestelijke kerstboom en let daarbij goed op de vorm van de takken en de kerstversiering.

Vorm (vormsoort en verschijningsvorm) Mens en samenleving
IJsbloemen

Vervorm alumininumfolie tot bloem door te kreuken, te kneden, te draaien en te knippen. Plant het resultaat in een 'ijsklontje' van klei.

ruimte (ruimtelijk doorstekende) vorm (vormsoort) Natuur en techniek
Lichthuisjes

Maak een lichthuisje van een melkpak. Teken de ramen en prik/knip ze uit. Beplak de ramen en het huisje met mooie kleuren papier.  Licht uit, lampjes aan: wow!

compositie, kleur Mens en samenleving, Natuur en techniek
Novemberstorm

Teken met houtskool een boom zonder bladeren. Zorg ervoor dat de stam veel zijtakken krijgt die naar het uiteinde toe steeds dunner worden.

vorm (verschijningsvorm), textuur (stofuitdrukking) Aardrijkskunde
Op alles ligt sneeuw!

Schilder, na een vertelling, een dorp met donkere kleuren op een grijze ondergrond. In de (droog)pauze meldt de vertelling dat het is gaan sneeuwen. Schilder de sneeuw in je droge werkstuk.

Kleur: licht-donker, mengen, Vorm: contour en lijn Natuur en techniek
Recept voor een sneeuwpop

Maak een collage van een sneeuwpop in een winters bos. Gebruik verschillende kleuren wit om de sneeuwpop echt van sneeuw te laten lijken.

vorm (deelvormen), kleur (kleurnuance) Nederlands
Sneeuwpop Zus

Maak een Sneeuwpop van uiteen gerolde wattenbollen. Experimenteer met de mogelijkheden van watten en sneeuwpopvormen en plak ze op een ondergrond van getint papier of karton.

vorm (verschijningsvorm en vormsoort) Natuur en techniek
Stralende sterren

Teken met oliepastel en ecoline een sterrenhemel. Let goed op de vorm, het formaat en de kleur om de sterren echt te laten stralen.

vorm (verschijningsvorm), kleur (warm/koud) Natuur en techniek
Wat een Weer!

Teken met droge pastel een of meerdere personen in barre weersomstandigheden. Teken, stippel, arceer en veeg zodat het lijkt of de persoon echt in de regen, wind of sneeuw lijkt te lopen.

vorm (verschijningsvorm en arceren), compositie (beweging) Aardrijkskunde, Natuur en techniek
Welke letter staat daar?

Bedenk welke poppen, dieren of verhaalfiguren ook een pakje van Sinterklaas moeten krijgen. De pakjes hebben zij al ingepakt in de les 'Help Sinterklaas een handje' (Laat maar zien). Om er voor te zorgen dat het pakje bij de juiste figuur terecht komt, stempel of schrijf je de juiste letters erbij. 

letter Schrijven, Beeldend onderwijs
Winterrijm & memory

Stempel of schrijf de woorden die bij de plaatjes passen op de woordkaarten. Je begint met een woord dat bij de winter past en je zoekt daarna een plaatje uit met een woord dat erop rijmt. Het woord stempel je onder het plaatje. Als je dit met z'n zessen doet, heb je een mooi wintermemoryspel (van 12 plaatjes) gemaakt. Speel het spel en zoek steeds twee woorden die op elkaar rijmen. 

woord Schrijven, Muziek

Groep 3 - 4

Titel en lesactiviteit Dimensie Beeldaspect Vakgebied
Herder bij nachte

Boetseer een liggende herder met een mooi versierd (met satéstokje) dekentje tegen de kou.

compositie (ornament en versiering), ruimte (plastisch volume), textuur (stofuitdrukking) Aardrijkskunde, Mens en samenleving
Hier is het huis van de kriebels

De kinderen beschrijven 'de woning' van een bodemdier naar keuze. Zij verzamelen feiten en beschrijven hoe de woon-plek eruit ziet, hoe deze gemaakt is en welke functies deze plek voor het dier heeft. Uiteraard laten ze hun fantasie ook de vrije loop. 

zin Natuur en techniek, Muziek, Beeldend onderwijs
Ik wens jou

De kinderen bedenken twee persoonlijke wensen voor een kind uit de klas en schrijven die wensen in mooie zinnen op een kaart.

Schrijven, Beeldend onderwijs
Klikspaan 1 van 3

Maak een Klikspaan, een wezentje dat verklapt waar de wind vandaan komt. Knip delen uit ribkarton, plak die delen haaks op elkaar waardoor de vorm stevig wordt. Prik hem op een satéstokje en controleer of hij werkt.

vorm, kleur en constructie Aardrijkskunde, Natuur en techniek
Klikspaan 2 van 3

Ga op zoek naar de juiste kleurstelling voor je klikspaan. Probeer verschillende kleuren uit met oliepastel en ecoline. Welke kleur steekt goed af tegen een blauwe lucht?

vorm, kleur en constructie Aardrijkskunde, Natuur en techniek
Klikspaan 3 van 3

Maak de Klikspaan af. Beplak het karton met heldere kleuren sits- en vliegerpapier.

vorm, kleur en constructie Aardrijkskunde, Natuur en techniek
Mannetje in de maan

Plet een rond stuk chamotteklei en boetseer een portret in relief.

vorm (plastiek) Drama, Aardrijkskunde
Op het ijs 1 van 2

Teken en kleur met kleurpotlood drie schaatsende figuurtjes, verschillend van grootte, houding en aanzicht.

vorm, kleur Natuur en techniek, Bewegingsonderwijs
Op het ijs 2 van 2 (Pieter Breugel)

Teken en kleur met kleurpotlood drie schaatsende figuurtjes, verschillend van grootte, houding en aanzicht.

ruimtesuggestie Natuur en techniek, Bewegingsonderwijs
Sneeuwman (Manon de Roode)

Bekijk twee afbeeldingen van Manon de Roode en benoem onderdelen van de sneeuwman en het landschap. Ontdek en benoem het kleurgebruik, de basisregels van ruimtesuggestie en het gevoel dat de afbeelding bij je oproept.

vorm (expressie), kleur Nederlands
Sneeuwpop Zo!

Teken met droog krijt een sneeuwpop. Laat vorm- en textuurverschillen zien door te arceren en te vegen.

vorm, textuur Natuur en techniek
Sneeuwpop Zo: even voorstellen 1 van 2

De kinderen vullen een formulier in waarmee zij hun sneeuwpop beschrijven: een signalement. Tevens verzinnen zij een naam voor de sneeuwpop die echt bij de pop past.

Beeldend onderwijs
Sneeuwpop Zo: in mijn vriendenboekje 2 van 2

De kinderen vullen voor hun eigen sneeuwpop een bladzijde uit een vriendenboekje in. 

Tafelzilver

Rol een stuk klei in aluminiumfolie en druk er een kaars in. Maak er dan een kandelaar van door gebruik te maken lucifers en stukjes aluminiumfolie.

Ruimte (ruimtelijke constructie), vorm (vormsoort) Mens en samenleving

Groep 5 - 6

Titel en lesactiviteit Dimensie Beeldaspect Vakgebied
De Stijl van Piet en Theo (Theo van Doesburg en Piet Mondriaan)

Maak kennis met het werk en denken van de schilders Piet Mondriaan en Theo van Doesburg en hun kunstenaarsgroep DE STIJL.

vorm, kleur en compositie Geschiedenis
Die hoed staat je goed! 3 van 3

Voeg allerlei materiaal en decoratieve attributen toe aan de hoed, waardoor deze mogelijk naar een thema gaat verwijzen of vervreemdend gaat werken.

compositie, kleur, textuur Mens en samenleving
Het regent pijpenstelen 2 van 2

Laat zien hoe mensen worden overvallen door een bui regen. Teken met viltstiften de neerstromende regen en de opspattende druppels in de plassen.

compositie (spiegeling, herhaling), kleur (nuance en contrast), ruimte (ruimtesuggestie) Natuur en techniek
Kerstkransje

Maak van brooddeeg een kerstkrans. Herhaal blad- en bloemvormen zodat de krans ritmisch versierd wordt. Zorg ervoor dat de krans je een kerststemming geeft door het gebruik van mengkleuren.

compositie (ritmische herhaling van vormen), kleur (kleuren mengen) Mens en samenleving, Natuur en techniek
Lantaarn in Stijl 1 van 2 (Theo van Doesburg en Piet Mondriaan)

Ontwerp vier zijden van een lantaarn in Stijl. Lijm ze met stroken in verschillende composities in elkaar en voorzie ze van plakranden.

compositie; grootte en richting Geschiedenis, Rekenen en wiskunde
Lantaarn in stijl 2 van 2 (Theo van Doesburg, Piet Mondriaan)

Beplak de vier zijden van je Stijllantaarn met transparant papier in de kleuren van de Stijl en lijm hem in elkaar.

vorm, kleur en compositie Rekenen en wiskunde
Op bezoek bij Koning Winter

Teken, tamponneer en schilder met plakkaatverf een associatieve voorstelling bij het gedicht Koning Winter. Omdat je met witte verf op een donkere ondergrond werkt is alles omgekeerd.

vorm, decoratie, compositie Nederlands, Natuur en techniek
Seizoenskalender 1 van 2

Ontwerp één van de vier pagina’s van een seizoenskalender. Knip seizoensmotieven uit stevig papier en plak die op stroken grijsbord. Samen vormen ze de drukvorm waarmee in de volgende les de sierrand van de seizoenskalender wordt gedrukt.

vorm/restvorm, compositie, decoratie Mens en samenleving, Natuur en techniek
Seizoenskalender 2 van 2

Ieder kind drukt zijn eigen seizoensrand vier keer af. Na droging wissel je het drukwerk uit zodat je een eigen seizoenskalender kan samenstellen.

kleur Mens en samenleving, Natuur en techniek
Windwijs

Maak van hout of karton een windwijzer waaraan, door een duidelijke contour, te zien is waar de wind vandaan komt en wat jouw favoriete hobby is.

contour en bewegende constructie Aardrijkskunde, Natuur en techniek
Winter in de tuin

Arceer met oliepastel winterkleuren op een getinte ondergrond en overschilder het met witte acrylverf. Graveer met een satéstokje een winterdag in de tuin. Pas daarin ruimtesuggestie en texturen toe.

Ruimte (grootte, plaats in het grondvlak), Textuur (stofuitdrukking), Vorm (lijnvoering) Natuur en techniek
Winterslaap

Teken met kleurpotlood slapende dieren met aandacht voor hun vacht. Knip het uit en plak het slapende dier op een donker vel waarop je met een lichte verf de slaapplaats en de omgeving schildert.

vorm (lijn/vlak), textuur (weergave van de huid) Natuur en techniek
Zie de maan schijnt ... 1 van 2

Teken met Oost-Indische inkt de contouren van een dorp of stad bij maanlicht waarin sint en pieten hun werk doen. 

ruimte (suggestie door lichtval), vorm (lijn en contour) Mens en samenleving, Natuur en techniek
Zie de maan schijnt… 2 van 2

Meng kleuren waterverf met allerlei soorten blauwe en koele kleuren. Schilder daarmee je tekening in een nachtelijke sfeer.

kleur (licht-donker, warm-koud) Mens en samenleving, Natuur en techniek

Groep 7 - 8

Titel en lesactiviteit Dimensie Beeldaspect Vakgebied
Duizend sterren aan de hemel

Borduur een heldere sterrenhemel boven een stad waarin tenminste één sterrenbeeld zichtbaar is.

kleur (fel of flets), compositie (groepering), vorm (vorm en restvorm) Geschiedenis, Natuur en techniek
Er brandt licht 1 van 2 (Rembrandt, De La Tour, Carravagio)

Onderzoek de manier waarop Rembrandt en andere schilders het licht schilderen en daarmee iets vertellen over het tafereel.

kleur, lichtdonker, schaduw, slagschaduw, silhouet, ruimte, compositie Mens en samenleving, Natuur en techniek
Er brandt licht in de stal 2 van 2

Schilder een nachtelijk kersttafereel met plakkaatverf waarbij de nadruk ligt op licht in de stal en de contouren en schaduwen van de bezoekers.

kleur, ruimtesuggestie, compositie Mens en samenleving
Er ligt sneeuw! (Witsen en Koekkoek)

Vergelijk twee schilderijen uit de 19e eeuw. Beschrijf de overeenkomsten en verschillen en maak kennis met achtergronden van Romantiek en Impressionisme.

kleur en vorm
Gestreept de winter door

Brei van wol een sjaal met een minimale lengte van 1,25 m. Maak een patroon van strepen en wissel de lijnen zo af dat de helft van de sjaal een druk patroon en de andere helft een rustig streepjespatroon heeft.

compositie (verdeling vlakken), vorm (lijnenspel) Mens en samenleving
Hij rijdt door donkere nachten

Geef met houtskool en kneedgom een impressie van een held of historische figuur te paard in het donker.

kleur (lichtdonker), ruimtesuggestie Geschiedenis, Mens en samenleving
Hoofdstuk 1 van mijn boek

De kinderen schrijven de eerste alinea van een boek waarin een winterse sfeer wordt neergezet.

Beeldend onderwijs
Houterig op wintersport 1 van 2

Leg met papierstroken een wintersportfiguur en trek de karakteristieke contour over op triplex. Zaag deze uit en schilder ‘m dun met witte verf.

vorm (contour) Natuur en techniek, Bewegingsonderwijs
Houterig op wintersport 2 van 2

Maak een ontwerp voor ‘coole’ winterkleding en pas die met plakkaatverf toe in je wintersportfiguur. Bevestig het beeldje met lijm en wasknijper op de ondergrond.

kleur (combinatie, verloop), ruimte (volumesuggestie) Natuur en techniek, Bewegingsonderwijs
IJspret

Poseer voor elkaar in een schaatshouding en boetseer een schaatsende figuur. Stel de figuren na drogen/bakken samen tot een ijstafereel.

vorm, plastiek, reliëf Mens en samenleving, Bewegingsonderwijs
Mobiele winterjas

Brei van wol een zakje voor een mobieltje. Het zakje moet uniek worden door het te voorzien van een sierrand en initialen. De sierrand verwerk je al breiend in de lap. De initialen borduur je er aan het eind op.

compositie (versiering), vorm (lettertypen) Mens en samenleving
Ontmoeting in de mist

Maak met pastelkrijt een schets van een spannende plek met bomen en lantaarnpalen, omgeven door mist, ideaal voor een mist-erieuze ontmoeting.

vorm, kleur, ruimte, compositie Natuur en techniek
Op de slee 1 van 2 (Willem Witsen)

Poseer voor elkaar en teken drie verschillende sleeposes in witte oliepastel op één vel pakpapier.

vorm, ruimtesuggestie en kleur Drama, Bewegingsonderwijs
Op de slee 2 van 2 (Willem Witsen)

Schilder het winterse karakter uit met witte plakkaatverf en knip je werk zó op maat dat je samen een groot winters sleetafereel vormt.

vorm door contour, ruimtesuggestie, compositie Mens en samenleving
Sneeuwpop Portret

Teken met wit krijt het portret van een Sneeuwpop met een eigen gezichtuitdrukking.

vorm, kleur (lichtdonker), textuur
Stad bij nacht

Teken met een satéstokje een stadsimpressie bij nacht in een met oliepastel gekleurd oppervlak, overschilderd met Oost Indisch inkt.

compositie (ritmische spreiding van bonte kleuren en symmetrie) Mens en samenleving
Winter in het land

Maak een landschappelijke impressie van een winterdag in het land. Graveer met een satéstokje in een natte laag witte acrylverf op oliepastel.

ruimtesuggestie, kleur Natuur en techniek
Lestip : Op de site ermee!
Presenteer het werk van de kinderen ook eens op de website van je klas of school. Maak het webadres kenbaar aan ouders zodat ook zij het werk kunnen bekijken.
Terug naar boven
© 2017 Stichting Beeldend Onderwijs

Van werken van beeldend kunstenaars aangesloten bij een CISAC-organisatie is het auteursrecht geregeld met Pictoright te Amsterdam. © c/o Pictoright Amsterdam 2012