Inspectie-proof! Hoe bedoelt u?

Blog - 07-03-17

Inspectie-proof! Hoe bedoelt u?
Eind januari was het zover. Laat maar Leren nam deel aan de N.O.T. Voor mij als aanbieder is het een inspirerende, maar vaak ook confronterende gebeurtenis. Gedurende vijf dagen trekken
duizenden leerkrachten aan je stand voorbij. Het geeft je de unieke gelegenheid om met ‘het veld’ in gesprek te gaan over ‘the state of the arts’ op hun basisschool: ‘Hoe staat het met beeldend onderwijs en cultuureducatie bij u op school?’

Lees meer >>

Samen en/of alleen?

Blog - 09-01-17

Samen en/of alleen?
Sinds de formulering van de 21ste eeuwse vaardigheden is er opnieuw aandacht voor samenwerkingsactiviteiten voor kinderen in het basisonderwijs. Samenwerken bij beeldend vormgeven ziet er altijd gezellig uit. Toch is het goed om de voor- en nadelen van samenwerken eens op een rijtje te zetten om voor alle kinderen tot een win-win situatie te komen.

Lees meer >>

Hetzelfde liedje

Blog - 22-10-16

Hetzelfde liedje
Meesters en Juffen geven vaak les volgens een methode; een stapsgewijze leerlijn voor schoolvakken. Voor ‘serieuze’ vakken als taal en rekenen is het geaccepteerd dat je als leerkracht jaarlijks dezelfde lessen geeft. Voor beeldend onderwijs lijkt dat niet op te gaan.  Je hoort het wel vaker: “Elk jaar weer hetzelfde lesje, dat is toch niet creatief….” Hoe zit dat nou?

Lees meer >>

Zienswijsheid

Blog - 26-08-16

Zienswijsheid
‘Zienswijsheid’, kent U dat woord? Waarschijnlijk niet. Het is de samenvoeging van zienswijze en wijsheid. Het schoot me te binnen na het lezen van een interview in Trouw deze zomer. Daarin betoogt de directrice van een school dat kinderen moeten leren dat van mening verschillen de normaalste zaak van de wereld is en zeker geen reden om ruzie te maken! ‘Mee eens’, dacht ik, ‘maar krijgen kinderen op school ook de gelegenheid ‘zienswijsheid’ te ontwikkelen?'

Lees meer >>

Pas op: levensgevaarlijk virus!

Blog - 01-07-16

Pas op: levensgevaarlijk virus!
De vakantie staat voor de deur. Voor de ontspanning nemen we graag een boek mee, maar ook wat problemen. Ja, dat klinkt raar, maar veel mensen ondervinden rust en bevrediging bij het oplossen van problemen. Daarom gaan er kruiswoordpuzzels en tal van andere spelletjes mee, op papier of tablet. Die spelletjes zijn er voor elke leeftijd en voor elk niveau. Ze bieden allemaal hetzelfde: een probleem(pje) om op te lossen. 

Lees meer >>

Tips en tops van de ‘Russische meesters’

Blog - 09-05-16

Tips en tops van de ‘Russische meesters’
Er gaapt vaak nog een kloof tussen wat we weten en wat we doen in het onderwijs. Dat geldt zeker ook voor beeldende activiteiten. In de dagelijkse praktijk zien we leerkrachten helaas nog steeds heen en weer geslingerd worden tussen twee benaderingen. Beide manieren van aanpak dragen nauwelijks bij aan de beeldende ontwikkeling van kinderen. 

Lees meer >>

Ik maak dus ik ben

Blog - 17-02-16

Ik maak dus ik ben
Veel kinderen groeien op in een volledig gedigitaliseerde wereld. Van jongs af aan zijn ze thuis op de computer, begeven zich op internet, spelen op hun tablet en communiceren met hun ouders middels hun smart-phone. Dat is mooi, als je toch weet dat je toekomst er ook behoorlijk virtueel uit zal zien. Of mag je daar, uit hoofde van de ‘vorming’ van kinderen, ook een vraagteken bij plaatsen?

Lees meer >>

Klaar voor de start

Blog - 18-09-15

Klaar voor de start
Het goud van Dafne Schippers is nog warm. Zo’n goede prestatie komt niet uit de lucht vallen. Daaraan gaat natuurlijk een intensieve fysieke training vooraf. Maar het verschil wordt vooral gemaakt met de mentale voorbereiding. Atleten gebruiken visualisatietechnieken voor hun mentale voorbereiding.  Ze leren hoe ze hun race vooraf een aantal malen virtueel kunnen ‘doorleven’. 

Lees meer >>

De kunst van het afkijken

Blog - 19-05-15

De kunst van het afkijken
Veel kunstenaars waren erg goed in ‘afkijken’. Ze waren geobsedeerd door werk van andere kunstenaars en kopieerden het om het op te nemen in hun eigen ‘vocabulaire’. In het onderwijs lijkt de indruk te bestaan dat kinderen ‘dat niet mogen’.

Lees meer >>

Hoe het niet moet!

Blog - 19-03-15

Hoe het niet moet!
Over het dilemma in de didactiek van creatieve vakken.
Beeldend vormgeven is per definitie een creatieve activiteit. Trekken we vormgeven wat breder en vervangen we het begrip ‘materie’ voor ‘medium’, dan geldt deze definitie voor elk kunstzinnige proces: dans, taal, muziek, spel etc. Het is mooi als mensen van huis uit creatief zijn. Het betekent dat ze de neiging vertonen om in een ‘medium’ als het ware vanzelf op het spoor te komen van het nieuwe of authentieke. Er blijkt dan sprake van ‘talent’ op dit terrein. En talent ontwikkelt zich over het algemeen vanzelf.

Lees meer >>

Leerlijn met vakantie

Blog - 20-10-14

Leerlijn met vakantie
Het schooljaar is alweer in volle gang. Alle spontane activiteiten die kinderen tijdens de vakantie konden ondernemen worden op school omgebogen naar activiteiten met een beredeneerde opbouw: de leerlijn.

Lees meer >>

De reis en de bestemming

Blog - 27-06-14

De reis en de bestemming
Het is weer bijna zover: vakantie!. Mensen die op vakantie gaan, zijn in te delen in groepen. De ene groep geeft de voorkeur aan een vakantiebestemming, de andere groep houdt van de reis op zich. Een derde groepje combineert de boeiende ervaring van ‘onderweg zijn’ met het genot van ‘the place to be’.

Lees meer >>

Fijn, aan de lijn!

Blog - 06-05-14

Fijn, aan de lijn!
Het is weer zover. De dagen worden langer en warmer. De tijd van schooluitjes, sportdagen breekt aan en de zomervakantie nadert. Dé tijd voor lijnen. Nee, daarmee wordt niet bedoeld of je nog wel in je zwempak past. Hoe staat het met de leerlijnen op jouw basisschool en voor jouw groep? Voor taal, rekenen en enkele andere vakken is die ononderbroken lijn op de meeste scholen gewaarborgd door de keuze van een passende lesmethode. Maar hoe anders blijkt dat te zijn voor de kunstzinnige vakken. En in het verlengde daarvan voor cultuureducatie.

Lees meer >>

Naar de knoppen

Blog - 06-03-14

Naar de knoppen
Creativiteit en de losse eindjes
Helemaal hip in onderwijsland: creativiteit! Evenals in de jaren '70, toen als gevolg van de Hippie cultuur, gaan veel publicatie vandaag de dag over dit fenomeen. De nieuwe context heet 'twentyfirst century skills'. Omdat kinderen zich later moeten zien te redden in een steeds sneller veranderende samenleving zouden ze gebaat zijn bij een goed ontwikkeld 'creatief vermogen'.

Lees meer >>

De les van Pixar

Blog - 29-10-13

De les van Pixar
Fysieke ervaring en digitale producten.
De eens zo populaire Disneyfilm heeft plaatsgemaakt voor de wereld van Pixar met digitale animatiefilms als Finding Nemo en Cars. Hoe makkelijk laten wij ons meenemen in die schitterende wereld van dit nieuwe medium. Toveren ze dat zo uit een computer? "Nee", zegt Linda van Valkenburg, werkzaam als 'shading editor' bij Pixar. "We beginnen bij de ervaring, door goed te kijken en te beleven. Daarna maken we studies met potlood, stiften en boetseerklei, voordat er überhaupt een computer aan te pas komt!"

Lees meer >>

Boek te oud?

Blog - 22-09-13

Boek te oud?
Sommige kinderboeken verjaren nooit. 
Op zoek naar een boek dat mooi aansluit bij mijn les over een schaakspel, stuitte ik op een titel die in 2001 de zilveren griffel kreeg: Schaken, van de eerste zetten tot schaakmat’ van de Engelse grootmeester Daniel King. Een mooi geïllustreerd boek en leuk geschreven. 

Lees meer >>

Ik ga op reis en neem mee….

Blog - 20-06-13

Ik ga op reis en neem mee….
Soms wordt er tijdens een spelletje een treffende vraag gesteld. Een bekende luidt:
‘Stel, je gaat naar een onbewoond eiland, wat neem je dan mee?’ Zo’n vraag is ook leuk toe te passen op onderwijs en opvoeding. De lange reis wordt daarbij de metafoor voor het leven.

Lees meer >>

‘Knutselen’ nader bekeken

Blog - 28-03-13

beeldende activiteit in het licht van hersenonderzoek

‘Knutselen’ nader bekeken
Beeldende activiteiten worden nog wel eens ‘knutselen’ genoemd. Als docent voor dit rijke vakgebied heeft het mij in het verleden regelmatig geërgerd als mijn leerterrein het predicaat ‘knutselen’ kreeg opgeplakt of de Pabo ‘knutselacademie’ werd genoemd. Maar vooral steeg mijn temperatuur naar het kookpunt als een leerkracht op de basisschool enigszins excuserend zei: “Nee, mijn collega is meer van het knutselen!”

Lees meer >>

Betekenisvol? Amehoela!

Blog - 10-01-13

Boeien, daar gaat het om!

Betekenisvol? Amehoela!
Studenten op de Pabo’s worden bestookt met terminologie als ‘betekenisvol onderwijs’  en ‘aansluiten bij de belevingswereld van het kind’ wanneer zij lessen ontwerpen voor in de stage.  De ervaring leert dat de focus op deze begrippen eerder vernauwend dan inspirerend werkt. Hoe zit dat?

Lees meer >>

En.., wat vind je ervan?

Blog - 01-11-12

Een mening komt niet uit de lucht vallen!

En.., wat vind je ervan?
Sociale media!!!!! We leven in een tijd waarin welvaart en welzijn worden bepaald  door meningen. Iedereen heeft wel een mening en etaleert die ongegeneerd op facebook of twitter. Maar wanneer spreken we van een mening en wat is die waard? Goed om even bij stil te staan, vooral in het kader van cultuuronderwijs.

Lees meer >>

In de breedte of de diepte?

Blog - 23-10-12

Over de keuze van beeldende materialen in het basisonderwijs

In de breedte of de diepte?
Zojuist heb ik een knoop aan mijn broek gezet. Het was heel wat jaren geleden dat ik dat voor het laatst deed. Het bracht ook weer allerlei herinneringen boven. Bijvoorbeeld over de eerste knoop die ik aanzette. Het was op de lagere school. In de eerste klas leerde je met pen en inkt schrijven. Het afvegen gebeurde aan een ‘inktlap’. Als leerling mocht je die zelf maken tijdens de handwerkles. Naar het voorbeeld knipte je een viertal lapjes stof in een zelfde vorm. Met naald en draad moest je het stapeltje in het midden bij elkaar naaien en voorzien van een knoop.

Lees meer >>

Hardnekkig misverstand!

Blog - 29-08-12

Hardnekkig misverstand!
 “Ik mag van mijn mentor geen voorbeelden gebruiken in mijn bevoles!” luidt elk jaar wel eens de noodkreet van een stagiair nadat ze haar lesplan aan de groepsleerkracht heeft voorgelegd. “Dan is het zeker een wat oudere leerkracht”, was vroeger meestal mijn antwoord. Deze regel werd namelijk aan het eind van de jaren 50 op enkele kweekscholen voorgeschreven. In aansluiting op de ....

Lees meer >>

Zwijgen is zilver….

Blog - 29-07-12

Zwijgen is zilver….
Uit recent onderzoek (Bonset & Hoogeveen 2011) blijkt dat de ontwikkeling van de mondelinge taalvaardigheid er in het basisonderwijs erg bekaaid af komt. Dat is om meer redenen jammer. Amerikaanse publicaties (Caterell, 2010) laten zien dat leereffecten worden versterkt als kinderen meer met elkaar en met de leerkracht overleggen. Kortom, als je kinderen meer aan het woord laat in de klas ontwikkelen ze niet alleen hun taalvaardigheid maar is ook hun leerrendement hoger. Meer vrije tijd vrijmaken voor....

Lees meer >>

‘Gun ze een stok achter de deur’

Blog - 29-06-12

‘Gun ze een stok achter de deur’
Over noodzaak en effect van een stok achter de deur bij de ontwikkeling van een curriculum en een leefklimaat rond cultuur(vakken) op de basisschool.
Onze culturele overleveringen zouden heel wat kariger zijn geweest, als de makers van kunst- en cultuurproducten geen ‘stok achter de deur’ zouden hebben gehad. Sappig zijn de verhalen over de relatie van kunstenaars met opdrachtgevers (uitgever, galeriehouder, mecenas etc.) bij het tot stand komen van hun werk. Ook is van veel kunstenaars bekend dat ze zonder de druk van een deadline slechts met een fractie van het aantal werken zouden hebben bijgedragen aan ons culturele erfgoed.
Hier tekent zich een treffende gelijkenis af met het op gang komen van kunstzinnige en culturele activiteiten binnen de muren van de basisschool. Of beter gezegd, met het uitblijven daarvan.....

Lees meer >>

Crea Bea?

Blog - 29-06-12

 

Crea Bea?
 “Ben jij creatief?”

Menigeen zal die vraag niet meteen positief beantwoorden. Toch heeft creativiteitsontwikkeling al sinds de jaren ’70 een plaats tussen de doelen van modern basisonderwijs. Maar wie weet zich momenten uit de eigen basisschoolperiode te herinneren waarin aanspraak werd gedaan op creativiteit? Dan bedoelen we natuurlijk niet de momenten waarop de leraar je toesnauwde dat je je fantasie maar eens moest gebruiken. Welke hedendaagse leerkracht neemt creativiteit als serieus aandachtspunt op in zijn weekplan? ...

Lees meer >>

‘Wat heb ik nou aan algebra’

Blog - 30-05-12

‘Wat heb ik nou aan algebra’
Die vraag stelt een jonge dame (Loeki Knol) zichzelf in een liedje uit de jaren ‘ 70, wanneer ze moet kiezen uit twee mogelijke partners met even blauwe ogen.
Het woord algebra roept daarbij direct associaties op met schoolvakken. Interessant aan deze vraag is dat de juffrouw in deze crisissituatie raad zoekt bij dat wat ze op school geleerd heeft. Ze constateert dat wiskunde haar in deze kwestie niet verder helpt.
Maar welk schoolvak doet dat dan wel? Welke schoolvak leert je kiezen? En wat leert kiezen je?...

Lees meer >>

Canon beeldend onderwijs

Blog - 22-04-12

Canon beeldend onderwijs
Het begrip ‘canon’ beheerste enige tijd geleden onderwijs Nederland in het kader van de vaderlandse geschiedenis. Ook buiten het vak geschiedenis legt de canongedachte de leerkracht de interessante vraag voor: ‘Wat wil ik deze kinderen in ieder geval meegeven in hun prille jeugd?’ Van een leerkracht verwacht je wel degelijk ideeën over een concrete invulling van een canon voor onderwijs. De huidige kerndoelen geven die nauwelijks.

 
Lees meer >>
Terug naar boven
© 2017 Stichting Beeldend Onderwijs

Van werken van beeldend kunstenaars aangesloten bij een CISAC-organisatie is het auteursrecht geregeld met Pictoright te Amsterdam. © c/o Pictoright Amsterdam 2012